In de roman 'Bloedgetuigen' van de Vlaamse slavist Johan de Boose worden drie personen en hun families gevolgd tijdens de cruciale momenten van hun leven. Welke keuzes maakt een mens in bepaalde omstandigheden? Filosoof Jos de Mul spreekt over zijn boek 'Paniek in de polder', dat een reeks beschouwingen bevat waarin de ontwikkelingen in de vaderlandse politiek worden geanalyseerd. In de roman Bloedgetuigen worden drie personen en hun families gevolgd tijdens de cruciale momenten van hun leven. Drie uiteenlopende personages die door de oorlog elkaars lotgenoot worden: een Vlaamse Oostfrontstrijder, een Joods-Russische infanterist en een voormalige ballerina in het bezette Leningrad. De Vlaamse slavist Johan de Boose voerde de verschillende verhaallijnen op om de context van de Vlaamse collaboratie en het Oostfront tijdens de Tweede Wereldoorlog te kunnen begrijpen. Wat doet een mens in bepaalde omstandigheden? Welke keuzes maakt hij?
Wat deden Vlamingen tijdens de Tweede Wereldoorlog in Oost-Europa? Waarom streden zij aan het Oostfront tegen de Sovjet-Unie? Om deze vragen over de Vlaamse collaboratie te kunnen beantwoorden tekende Johan de Boose getuigenissen op in de landen die verbonden zijn met deze geschiedschrijving. Een van de drie hoofdpersonages die De Boose zijn verhaal -en dat van zijn familie- laat vertellen is Jean Martin. Hij treedt in de voetsporen van zijn vader, die lid was van het Vlaams Nationaal Verbond, en trekt met het Vlaams Legioen naar het Oostfront om de toekomst van Vlaanderen in het nieuwe Europa veilig te stellen. Johan de Boose: “Door samenwerking met de Germaanse macht, dacht men dat er een onafhankelijke Vlaamse staat zou komen die zich los zou maken van het België - het land waar het Franstalige deel altijd dwingend aanwezig was geweest.” Maar net als veel andere vrijwilligers van het Vlaamse Legioen sneuvelt Jean Martin in de buurt van Leningrad.
Twee andere verhaallijnen belichten de Russische kant van de oorlog, maar waar de personages eveneens door frustratie en idealisme tot bepaalde keuzes worden gedwongen. De Russische soldaat van Joodse afkomst, Ljev Sterenberg, die met het Rode Leger van Stalin aan het front tegen Hitler vecht. Door het verslaan van het fascisme hoopt hij dat ook de dictatuur in zijn eigen land verslagen zal worden. Hij geeft zijn leven voor een communisme zonder Stalin. De derde personage is de Russische ballerina Kamila Darkin. Door het communistische systeem heeft zij een toekomst als danseres niet waar kunnen maken. Als Leningrad door de nazi’s wordt omsingeld, besluit ze in de stad te blijven. Door de belegering stokt de toevoer van voedsel, waarna er een grote hongersnood uitbreekt.
Tot slot voert De Boose een vierde personage op, de personificatie van de twintigste eeuw. Een oude, oversekste vrouw die op het sterfbed op haar leven terugblikt, op de twintigste eeuw. Ze heeft een perfect geheugen, maar geen geweten. Details zet ze naast hoofdzaken, zonder besef van goed en kwaad. Bloedbroeders laat zien dat de twintigste eeuw niet alleen de bloedigste, maar ook veruit de meest cynische van alle eeuwen was. Een eeuw die werd gekenmerkt door dictoriale ideologieën en daarmee ook onlosmakelijk verbonden met het geloof in utopieën.
De moord op Pim Fortuyn -in 2002- markeerde het begin van een periode van politieke chaos en intellectuele verwarring. Ruim twee jaar later, na de moord op Theo van Gogh werden de debatten en discussies steeds heftiger en de maatschappelijke tegenstellingen groter. De ideologie van een multiculturele samenleving werd massaal bekritiseerd als de puinhopen van Paars. Het poldermodel werd afgeschilderd als het gebrek aan bestuurlijke daadkracht. Het boek Paniek in de polder bevat een reeks beschouwingen waarin filosoof Jos de Mul de ontwikkelingen in de vaderlandse politiek analyseert. Waarin bestaat onze nationaliteit als het poldermodel wordt afgewezen?
Hoe is het mogelijk dat de anders zo nuchtere polderbewoners in korte tijd veranderden in idolate volgelingen van de flamboyante Pim Fortuyn? “Fortuyn stond een neoliberale economische politiek voor die heel nadelig was voor met name lager opgeleide Nederlanders”, zegt Jos de Mul.
Bron: VPRO
Geert Mak En Wessel Te Gussinklo
Carolina Lo Galbo spreekt met Geert Mak over zijn schrijverschap en over zijn boek 'Grote verwachtingen. In Europa 1919-2019'. Geert Mak duidt de recente geschiedenis ...
29-12-2019
VPRO
Josephine Rombouts En A.h.j.dautzenberg
Tjitske Mussche spreekt met Josephine Rombouts over haar boek 'Terug naar Cliffrock Castle. Belevenissen op een Schots kasteel'. De Nederlandse Josephine Rombouts klim ...
22-12-2019
VPRO
Chrétien Breukers En Paul Verhaeghe
Carolina Lo Galbo spreekt met Chrétien Breukers over zijn roman 'En in de nacht een riem'. Thomas Meerman ligt met koorts in bed, en denkt na en droomt over zij ...
15-12-2019
VPRO
Ronald Giphart En Pieter Boskma
Tjitske Mussche spreekt met Ronald Giphart over zijn roman 'Alle tijd'. Toen zes mannen begin jaren negentig besloten een bierbrouwerij te beginnen in een werfkelder i ...
08-12-2019
VPRO
Arthur Japin En Alies Pegtel
Carolina Lo Galbo spreekt met Arthur Japin over 'Geluk, een geheimtaal. Dagboeken 2008-2018'. Deze jaren in Japins leven worden bepaald door een langdurige depressie. ...
01-12-2019
VPRO
Miriam Guensberg En Kees Van Beijnum
Tjitske Mussche spreekt met Miriam Guensberg over haar boek 'Held zonder Vaderland. Mijn vader: Pools, Joods en bevrijder'. Guensberg duikt in het bewogen leven van ha ...
24-11-2019
VPRO
H.c. Ten Berge En Alma Mathijsen
Carolina Lo Galbo spreekt met dichter, prozaschrijver en vertaler H.C. ten Berge over zijn publicaties 'Notities van Nemo, verhalen en novellen' en 'De beproeving ...
17-11-2019
VPRO
Stephan Enter En Coco Schrijber
Tjitske Mussche spreekt met Stephan Enter over zijn boek 'Pastorale'. Een verhaal over een eerste, onmogelijke en onhandige verliefdheid en een poging het geluk van de ...
10-11-2019
VPRO
Henk Blanken En Frank Westerman
Carolina Lo Galbo spreekt met Frank Westerman over zijn boek 'De wereld volgens Darp. De nagalm van de Koude Oorlog sinds de val van de Muur'. Westermans ontmoetingen ...
03-11-2019
VPRO
Zvezdana Vukojevic En Pete Wu
Tjitske Mussche spreekt met Zvezdana Vukojevic over haar boek 'Op zoek naar Karadzic. Een oorlogsmisdadiger met vele gezichten'. Vukojevic sprak vriend en vijand van d ...
27-10-2019
VPRO
Renate Dorrestein
Carolina Lo Galbo heeft Renate Dorrestein te gast waarmee zij spreekt over haar veelzijdig oeuvre en schrijverschap. In verband met haar gezondheidssituatie geeft Dorrestein nog ...
17-12-2017
VPRO
Josephine Rombouts En A.h.j.dautzenberg
Tjitske Mussche spreekt met Josephine Rombouts over haar boek 'Terug naar Cliffrock Castle. Belevenissen op een Schots kasteel'. De Nederlandse Josephine Rombouts klim ...
22-12-2019
VPRO
Boudewijn Smits Over Lou De Jong
Boudewijn Smits is historicus en schreef de biografie Loe de Jong, 1914-2005, Historicus met een missie. Dr. Loe de Jong heeft als geen ander de beeldvorming van het Nederlandse ...
03-08-2014
VPRO
Kristofer Schipper, Petra Couvée
De bekende sinoloog Kristofer Schipper komt vertellen over zijn vertaling van Confucius. De gesprekken. Confucius (551-479 v.Chr.) is naast Lao Zi (604-507 v.Chr.) de beroemdste ...
15-06-2014
VPRO
Jan Fontijn En Inge Schilperoord
Forensisch psycholoog Inge Schilperoord vertelt over haar romandebuut 'Muidhond', waarin zij schrijft over de worstelingen van een pedofiel: De mensen moesten hem niet ...
24-05-2015
VPRO
Boeken
Boeken staat vandaag in het teken van ‘Leve de Stad’, de themaweek van de VPRO. Wim Brands praat met filosoof Jan-Hendrik Bakker over ‘Grond’, een boek m ...
22-04-2012
VPRO
Theodor Holman & Tineke Cleiren
Wim Brands spreekt met schrijver, scenarist en columnist Theodor Holman over zijn roman
10-03-2013
VPRO
Martine De Jong En Auke Hulst
Carolina Lo Galbo spreekt met Martine de Jong over haar roman 'De aanloopman'. Johanna leidt een teruggetrokken bestaan op het Groninger platteland. Op een winterdag s ...
30-12-2018
VPRO
Boeken
De Amerikaanse schrijfster Margaux Fragoso geeft in ‘Tijger, tijger’ een ongekende inkijk in de ziel van de man die haar van haar jeugd beroofde. En historicus Wille ...
15-05-2011
VPRO
André Klukhuhn En Edouard Louis
Jeroen van Kan spreekt met Andre Klukhuhn over zijn boek 'Berichten uit het feniksnest. Eindtijd of wedergeboorte'. Wat kunnen wij leren van notoire ondergangsdenkers ...
21-10-2018
VPRO