Een collectie van 1500 schedels van Amsterdamse kinderen uit de 19e eeuw ligt bij de afdeling archeologie aan de Universiteit van Amsterdam. Fysisch antropologe Liesbeth Smits onderzoekt hoe het gesteld was met de gezondheid en de mate van ondervoeding van deze kinderen. Grotendeels waren de kinderen afkomstig uit het Maagdenhuis in Amsterdam, vroeger een weeshuis voor meisjes en tegenwoordig het pand waar het bestuur van de UvA in zetelt. Veel weeskinderen leden aan vitaminegebrek, bloedarmoede en ziektes als aangeboren syfilus. Diederik Jekel en Elisabeth van Nimwegen duiken in het leven van een van de weesmeisjes: Maria Elisabeth Frankenhuizen. Zij overleed op elfjarige leeftijd in het weeshuis. Wat at zij? Waar in de sloppen van de Jordaan woonde zij voordat ze wees werd? Was ze ziek en leed ze inderdaad honger? Haar schedel vertelt ons het verhaal van het leven van alledag in de Nederlandse steden. In het isotopenlab aan de Vrije Universiteit kan aan de hand van een tand van Maria verteld worden of zij genoeg voedingsstoffen binnenkreeg.
Bron: NTR
Diepvriesdierentuin
In een speciale vriezer in The Frozen Zoo in San Diego bewaren wetenschappers sinds 1972 genetische monsters van diersoorten. Cellen daarvan worden bewaard om (bijna) uitgestorv ...
17-10-2022
NTR
Onderworpen Aan De Mens
Koeien, kippen, varkens en honden zijn door de eeuwen heen zo gefokt dat ze aan al onze wensen voldoen. Gedomesticeerd zijn ze handelbaar en geven ze voedsel, kleding, vervoer e ...
03-10-2022
NTR
Groene Getuigen
Biologen bij het Nederlands Forensisch Instituut onderzoeken sporen afkomstig van andere levensvormen dan de mens. Zoals bacteriën, stuifmeel, kiezelwieren, een berkenzaadj ...
05-09-2022
NTR
Antrax Als Biologisch Wapen
In 1979 ontsnapte er een gaswolk met antrax (miltvuur) uit een Russisch laboratorium. Als gevolg daarvan overleden minstens 66 mensen in de wijde omgeving aan de ziekte die de b ...
24-05-2022
NTR
Van Crisis Naar Crisis: Voor Elke Ramp Een Scenario
De coronacrisis lijkt voorbij, maar de volgende crisis of ramp kan zo weer toeslaan. Onthouden we wat we doormaken of vergeten we de geleerde lessen en vinden we bij elke crisis ...
19-04-2022
NTR
De Duurzame Dood
Als mens ben je levend een stuk vervuilender dan dood, maar ook na je overlijden druk je nog een stempel op de wereld. Steeds meer mensen zoeken naar een duurzaam alternatief vo ...
21-03-2022
NTR
De Dreigende Zee
In de nacht van 18 november 1421 brak een woeste storm de dijken en veroorzaakte een van de ergste overstromingen uit de Nederlandse geschiedenis: de Sint-Elisabethsvloed. Een g ...
18-11-2021
NTR
De Kennis Van Nu Special: De Robot Evolutie
Robots kunnen veel minder dan we denken. Dat komt doordat wij mensen onszelf niet goed begrijpen, laat staan dat we onszelf kunnen 'nabouwen'. Toch proberen wetenschap ...
23-09-2021
NTR
Sleutelen Aan Het Klimaat
In de wetenschap en zelfs bij de VN gaan stemmen op over een megalomane technologische noodrem om opwarming van de aarde tegen te gaan: climate engineering. Futuristische techni ...
01-09-2021
NTR
De Dolende Noordpool
Het aardmagneetveld is cruciaal voor het leven op aarde. Het wordt opgewekt in het binnenste van de aarde en zorgt er bijvoorbeeld voor dat een kompas naar het noorden wijst. Ma ...
25-08-2021
NTR
Reis Naar De Zon
Sterrenkundige Kees de Jager (1921) kijkt net als presentator Lieven Scheire met spanning naar de ruimtesonde die onderweg is naar de zon: de Solar Orbiter. De zon is de aanjage ...
15-04-2020
NTR
Accenten En Discriminatie
In hoeverre staat jouw accent je succes in de weg? De Kennis van Nu doet een taalwetenschappelijk experiment en komt tot een schokkende conclusie: veel meer nog dan je uiterlijk ...
28-01-2016
NTR
Afvallen Met Diederik
Deze zomer probeert presentator Diederik Jekel af te vallen met behulp van de wetenschap! Maar helpt dat? Bekijk het resultaat.
02-09-2015
NTR
Wormenpoep Het Zwarte Goud
Wiettelers weten het al lang, maar steeds meer mensen gebruiken het tegenwoordig voor hun planten: wormenpoep. Volgens sommigen veroorzaakt dit zwarte goud 'een atoombom va ...
07-12-2017
NTR
Seizoen 11 Afl. 16 - Geboren Renners
De Franse sportwetenschapper Guillaume Millet onderzoekt waarom vrouwen minder last lijken te hebben van 'neuromuscular fatigue' dan mannen. Dat is de vermoeidheid die ...
21-06-2020
NTR
De Strijd Tegen Malaria
Nederlandse wetenschappers werken hard aan een vaccin tegen malaria. Zij gebruiken de nieuwste technieken om de malariaparasiet genetisch te modificeren en deze vervolgens in he ...
25-03-2015
NTR
De Ongetemde Jager
Evolutiebioloog Rutger Vos toont Diederik hoe weinig de huiskat van de wilde kat verschilt. Dit in tegenstelling tot de hond, de koe en het schaap, die totaal niet lijken op hun ...
15-05-2019
NTR
Beslissingen Op Leven En Dood
Vandaag onder meer: de slurf van een olifant is flexibel en sterk maar ook nauwkeurig genoeg om een klein nootje van de grond op te rapen. Het inspireerde ingenieurs van een hig ...
26-10-2014
NTR
Onderworpen Aan De Mens
Koeien, kippen, varkens en honden zijn door de eeuwen heen zo gefokt dat ze aan al onze wensen voldoen. Gedomesticeerd zijn ze handelbaar en geven ze voedsel, kleding, vervoer e ...
03-10-2022
NTR
De Kennis Van Nu
Wetenschappers hebben ontdekt dat de rode verf in de schilderijen van Vincent van Gogh in hoog tempo vervaagt. Ze verwachten zelfs dat die over enkele decennia verdwenen is. Dit ...
07-12-2014
NTR