Uitzending Gemist

DNA



Ieder mens wordt geboren met een uniek dna-profiel. Dat krijgen we van onze ouders mee. In elke cel van ons lichaam zit onze erfelijke informatie verstopt: het dna. En de genen zijn weer de volgorde van ons dna. Dna is dus eigenlijk een bouwplan van de mens. Het zijn twee draden die aan elkaar gelijk zijn. Elke draad bestaat uit vier ‘chemische bouwstenen’: de letters A, C, T en G. Een A zit altijd tegenover een T en een G altijd tegenover een C. Dat betekent dat als je die twee strengen van elkaar losmaakt, dat je weet hoe je de andere kant er weer bij moet maken. Dat dna wordt al geschreven als je nog maar 1 cel bent: in de buik van je moeder. Er kunnen ook fouten in het dna staan, bijvoorbeeld omdat je iets ‘fout meekrijgt’ van je vader of moeder. Maar het kan ook gebeuren tijdens de groei, dan zit het niet in de familie maar kan het toch zijn dat je een kind krijgt met een erfelijke aandoening omdat er iets fout is gegaan bij het kopiëren. Genoom in kaart brengen 'Onze kleinkinderen zullen niet begrijpen dat wij durfden te leven zonder onze dna-informatie te kennen.' Johan den Dunnen, hoogleraar medische genoomtechnologie van het Leids Universitair Medisch Centrum weet het zeker. In de toekomst wordt het steeds normaler om je genoom in kaart te laten brengen. Whole genome sequencing heet dat: een techniek waarbij er een soort uitdraai wordt gemaakt van de 3 miljard letters A, C, T of G van een menselijk organisme. Voordat er ook maar iets zinnigs gezegd kan worden over iemands genen moet de letterreeks eerst geanalyseerd en geïnterpreteerd worden. Waar ontbreekt bijvoorbeeld een letter? Waar wijkt een letter af van het gemiddelde? En waar wordt die afwijking geassocieerd met ziekte of risico’s op ziekte? Deze technologie wordt vooralsnog vooral toegepast bij mensen die ziek zijn of de kans lopen een genetisch defect door te geven. Maar voor deze uitzending nam ook Antoinette Hertsenberg de proef op de som en liet ze haar genen lezen. Let op: deze speciale manier van 'genoom-lezen' in het ziekenhuis is uniek en kan niet zomaar iedereen laten doen.   CRISPR-Cas: fouten uit dna knippen Hoe werkt CRISPR-Cas? In de uitzending vertelt Niels Geijsen, Onderzoeker en hoogleraar regeneratieve geneeskunde, wat CRISPR-Cas kan betekenen voor bijvoorbeeld de spierziekte FSHD. Meer over CRISPR-Cas Medicatie bedoeld voor een andere kankersoort Ook volgen we in deze uitzending de 27-jarige Jonathan Szegedi die uitgezaaide darmkanker heeft. Uit zijn genen blijkt dat hij een afwijking heeft die vaak voorkomt bij mensen met longkanker. Via de zogeheten Drup-studie waarbij uitbehandelde kankerpatiënten een medicijn kunnen krijgen dat normaal gesproken bedoeld is voor patiënten met een andere vorm van kanker - krijgt Jonathan een ander middel. Antoinette ontmoet Jonathan bij hem thuis en vergezelt hem naar het Antoni van Leeuwenhoek. Ook gaat ze langs Hartwig Medical Foundation in Amsterdam waar gigantische computers het DNA van patiënten in kaart brengen.  Zit talent voor sport in de genen? Daarnaast kijken we naar of aanleg voor sport in de genen zit. Meer over sport en genen Dokters van Morgen is dinsdag 23 oktober om 21.25 uur te zien op NPO 1. Wil je meer weten over alle onderwerpen of vorige uitzendingen terugkijken? Bekijk het dossier!Dossier Dokters van Morgen

Bron: AVROTROS

Recente uitzendingen van Dokters van morgen

Dokters Van Morgen

Dokters Van Morgen - Kou

Kou

Welke rol kan kou spelen bij het verbeteren van onze gezondheid? En hoe goed en gezond is het voor ons allemaal om het af en toe eens heel koud te hebben? Heeft het bijvoorbeeld ...

16-12-2020

AVROTROS

Alle afleveringen bekijken

Nederland 1

Dokters Van Morgen

Dokters Van Morgen - Ontstekingen

Ontstekingen

Miljoenen Nederlanders kampen met een chronische ontstekingsziekte zoals diabetes, reuma of astma. Zij worden hier vaak levenslang voor behandeld. Maar hoe kan het eigenlijk dat ...

09-12-2020

AVROTROS

Alle afleveringen bekijken

Nederland 1

Dokters Van Morgen

Dokters Van Morgen - Dokters Van Morgen

Dokters Van Morgen

Antoinette spreekt Elbrich, die op haar negende vanwege kanker moest starten met chemotherapie en preventief een eierstok liet invriezen. Nu, bijna vijftien jaar later, volgt Do ...

02-12-2020

AVROTROS

Alle afleveringen bekijken

Nederland 1

Dokters Van Morgen

Dokters Van Morgen - Dokters Van Morgen

Dokters Van Morgen

De aflevering staat in het teken van bloeddruk. Naast de inspirerende kruistocht van dokter Brouwers en het verbluffende verhaal van Durk en Janny, volgt Antoinette ook de zwang ...

25-11-2020

AVROTROS

Alle afleveringen bekijken

Nederland 1

Dokters Van Morgen

Dokters Van Morgen - Seizoen 4 Afl. 9 - Placebo

Seizoen 4 Afl. 9 - Placebo

Er is in de medische wereld steeds meer aandacht voor de invloed van de geest op ons lichaam. Deze is lange tijd onderschat; de macht van het brein op het lichaam is vele malen ...

01-06-2020

AVROTROS

Alle afleveringen bekijken

Nederland 1

Dokters Van Morgen

Dokters Van Morgen - Seizoen 4 Afl. 8 - Bacteriofagen

Seizoen 4 Afl. 8 - Bacteriofagen

Bacteriofagen zijn bacterie-etende virussen die ingezet kunnen worden als normale geneesmiddelen niet meer werken. In geval van antibiotica-resistentie kunnen ze bijvoorbeeld ui ...

25-05-2020

AVROTROS

Alle afleveringen bekijken

Nederland 1

Dokters Van Morgen

Dokters Van Morgen - Seizoen 4 Afl. 7 - Ogen

Seizoen 4 Afl. 7 - Ogen

De helft van de twintigers in ons land is bijziend; een verdubbeling ten opzichte van 40 jaar geleden. Hoe komt dat?

18-05-2020

AVROTROS

Alle afleveringen bekijken

Nederland 1

Dokters Van Morgen

Dokters Van Morgen - Alcohol

Alcohol

Alcohol biedt voor veel mensen een moment van ontspanning, bijvoorbeeld op een feestje of thuis op de bank. Maar alcohol zorgt, naast gezelligheid, ook voor lichamelijke schade. ...

11-05-2020

AVROTROS

Alle afleveringen bekijken

Nederland 1

Dokters Van Morgen

Dokters Van Morgen - Hoofdpijn

Hoofdpijn

In Nederland hebben ruim twee miljoen mensen met regelmaat hoofdpijn. Dit kan spanningshoofdpijn zijn, migraine of clusterhoofdpijn. Hoofdpijn komt zo vaak voor dat het wereldwi ...

05-11-2019

AVROTROS

Alle afleveringen bekijken

Nederland 1

Dokters Van Morgen

Dokters Van Morgen - Gehoor

Gehoor

Één op de tien mensen in Nederland heeft gehoorverlies. Antoinette Hertsenberg onderzoekt de wereld van de tinnitus, gehoorbeschermers en gehoorschade. Zo volgt ze ...

29-10-2019

AVROTROS

Alle afleveringen bekijken

Nederland 1

Meest bekeken uitzendingen van Dokters van morgen

Dokters Van Morgen

Dokters Van Morgen - Dokters Van Morgen

Dokters Van Morgen

De aflevering staat in het teken van bloeddruk. Naast de inspirerende kruistocht van dokter Brouwers en het verbluffende verhaal van Durk en Janny, volgt Antoinette ook de zwang ...

25-11-2020

AVROTROS

Alle afleveringen bekijken

Nederland 1

Dokters Van Morgen

Dokters Van Morgen - Ontstekingen

Ontstekingen

Miljoenen Nederlanders kampen met een chronische ontstekingsziekte zoals diabetes, reuma of astma. Zij worden hier vaak levenslang voor behandeld. Maar hoe kan het eigenlijk dat ...

09-12-2020

AVROTROS

Alle afleveringen bekijken

Nederland 1

Dokters Van Morgen

Dokters Van Morgen - Kou

Kou

Welke rol kan kou spelen bij het verbeteren van onze gezondheid? En hoe goed en gezond is het voor ons allemaal om het af en toe eens heel koud te hebben? Heeft het bijvoorbeeld ...

16-12-2020

AVROTROS

Alle afleveringen bekijken

Nederland 1

Dokters Van Morgen

Dokters Van Morgen - Dokters Van Morgen

Dokters Van Morgen

Antoinette spreekt Elbrich, die op haar negende vanwege kanker moest starten met chemotherapie en preventief een eierstok liet invriezen. Nu, bijna vijftien jaar later, volgt Do ...

02-12-2020

AVROTROS

Alle afleveringen bekijken

Nederland 1

Dokters Van Morgen

Dokters Van Morgen - Vasten

Vasten

Het is dé dieethype van dit moment: vasten. Door in bepaalde periodes niet te eten, vliegen de kilo's ervan af. Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat deze me ...

08-10-2019

AVROTROS

Alle afleveringen bekijken

Nederland 1

Dokters Van Morgen

Dokters Van Morgen - Voeding Als Medicijn

Voeding Als Medicijn

Een uitzending over voeding als medicijn. Hierin doet Antoinette Hertsenberg met drie kandidaten onderzoek naar het Pioppi-dieet, vernoemd naar het Zuid-Italiaanse dorpje dat ge ...

02-10-2018

AVROTROS

Alle afleveringen bekijken

Nederland 1

Dokters Van Morgen

Dokters Van Morgen - Microbioom/darmen

Microbioom/darmen

Let op! Update 23 januari: We worden overspoeld met reacties, met name over de test die te zien is in de uitzending. In Nederland is een dergelijke test met deze nauwkeurigheid ...

22-01-2019

AVROTROS

Alle afleveringen bekijken

Nederland 1

Dokters Van Morgen

Dokters Van Morgen - Seizoen 4 Afl. 8 - Bacteriofagen

Seizoen 4 Afl. 8 - Bacteriofagen

Bacteriofagen zijn bacterie-etende virussen die ingezet kunnen worden als normale geneesmiddelen niet meer werken. In geval van antibiotica-resistentie kunnen ze bijvoorbeeld ui ...

25-05-2020

AVROTROS

Alle afleveringen bekijken

Nederland 1

Dokters Van Morgen

Dokters Van Morgen - Gehoor

Gehoor

Één op de tien mensen in Nederland heeft gehoorverlies. Antoinette Hertsenberg onderzoekt de wereld van de tinnitus, gehoorbeschermers en gehoorschade. Zo volgt ze ...

29-10-2019

AVROTROS

Alle afleveringen bekijken

Nederland 1

Dokters Van Morgen

Dokters Van Morgen - Bacteriofagen

Bacteriofagen

Meld je aan voor de eenmalige nieuwsbrief Wil jij alle informatie over de onderwerpen uit de uitzending van 5 februari 2019 over bacteriofagen in je mailbox krijgen? Schrijf je ...

05-02-2019

AVROTROS

Alle afleveringen bekijken

Nederland 1