Een collectie van 1500 schedels van Amsterdamse kinderen uit de 19e eeuw ligt bij de afdeling archeologie aan de Universiteit van Amsterdam. Fysisch antropologe Liesbeth Smits onderzoekt hoe het gesteld was met de gezondheid en de mate van ondervoeding van deze kinderen. Grotendeels waren de kinderen afkomstig uit het Maagdenhuis in Amsterdam, vroeger een weeshuis voor meisjes en tegenwoordig het pand waar het bestuur van de UvA in zetelt. Veel weeskinderen leden aan vitaminegebrek, bloedarmoede en ziektes als aangeboren syfilus. In deze uitzending van De Kennis van Nu duiken Diederik Jekel en Elisabeth van Nimwegen het leven in van een van de weesmeisjes: Maria Elisabeth Frankenhuizen. Zij overleed op elfjarige leeftijd in het weeshuis. Wat at zij? Waar in de sloppen van de Jordaan woonde zij voordat ze wees werd? Was ze ziek en leed ze inderdaad honger? Haar schedel vertelt ons het verhaal van het leven van alledag in de Nederlandse steden. In het isotopenlab aan de Vrije Universiteit kan aan de hand van een tand van Maria verteld worden of zij genoeg voedingsstoffen binnenkreeg.
Bron: NTR
Diepvriesdierentuin
In een speciale vriezer in The Frozen Zoo in San Diego bewaren wetenschappers sinds 1972 genetische monsters van diersoorten. Cellen daarvan worden bewaard om (bijna) uitgestorv ...
17-10-2022
NTR
Onderworpen Aan De Mens
Koeien, kippen, varkens en honden zijn door de eeuwen heen zo gefokt dat ze aan al onze wensen voldoen. Gedomesticeerd zijn ze handelbaar en geven ze voedsel, kleding, vervoer e ...
03-10-2022
NTR
Groene Getuigen
Biologen bij het Nederlands Forensisch Instituut onderzoeken sporen afkomstig van andere levensvormen dan de mens. Zoals bacteriën, stuifmeel, kiezelwieren, een berkenzaadj ...
05-09-2022
NTR
Antrax Als Biologisch Wapen
In 1979 ontsnapte er een gaswolk met antrax (miltvuur) uit een Russisch laboratorium. Als gevolg daarvan overleden minstens 66 mensen in de wijde omgeving aan de ziekte die de b ...
24-05-2022
NTR
Van Crisis Naar Crisis: Voor Elke Ramp Een Scenario
De coronacrisis lijkt voorbij, maar de volgende crisis of ramp kan zo weer toeslaan. Onthouden we wat we doormaken of vergeten we de geleerde lessen en vinden we bij elke crisis ...
19-04-2022
NTR
De Duurzame Dood
Als mens ben je levend een stuk vervuilender dan dood, maar ook na je overlijden druk je nog een stempel op de wereld. Steeds meer mensen zoeken naar een duurzaam alternatief vo ...
21-03-2022
NTR
De Dreigende Zee
In de nacht van 18 november 1421 brak een woeste storm de dijken en veroorzaakte een van de ergste overstromingen uit de Nederlandse geschiedenis: de Sint-Elisabethsvloed. Een g ...
18-11-2021
NTR
De Kennis Van Nu Special: De Robot Evolutie
Robots kunnen veel minder dan we denken. Dat komt doordat wij mensen onszelf niet goed begrijpen, laat staan dat we onszelf kunnen 'nabouwen'. Toch proberen wetenschap ...
23-09-2021
NTR
Sleutelen Aan Het Klimaat
In de wetenschap en zelfs bij de VN gaan stemmen op over een megalomane technologische noodrem om opwarming van de aarde tegen te gaan: climate engineering. Futuristische techni ...
01-09-2021
NTR
De Dolende Noordpool
Het aardmagneetveld is cruciaal voor het leven op aarde. Het wordt opgewekt in het binnenste van de aarde en zorgt er bijvoorbeeld voor dat een kompas naar het noorden wijst. Ma ...
25-08-2021
NTR
De Kennis Van Nu
Zonnestormen voorspellen, besmet door het toilet & alternatieven voor proefdieren. Wat hebben wetenschappers te zeggen over ons persoonlijk leven, onze wereld, de actuele on ...
20-04-2014
NTR
De Kennis Van Nu
Bij de politie in Londen werkt een speciaal team van agenten, de Super Recognisers. Zij zijn exceptioneel goed in het herkennen van gezichten. Tijdens de rellen in Londen in 201 ...
08-04-2015
NTR
De Kennis Van Nu
Genezen door elektrische stimulatie van zenuwen, levenslengte voorspellen aan de hand van telomeren en wat kunnen robots leren van de natuur? Wat hebben wetenschappers te zeggen ...
27-04-2014
NTR
De Kennis Van Nu Special: Verbeter Je Brein
Een uitzending over wat je kunt doen om je brein te verbeteren. Het programma wordt gemaakt in samenwerking met Hersenstichting Nederland in het kader van het Europees Jaar van ...
05-10-2014
NTR
Rosetta: Landen Op Een Komeet
André Kuipers en Diederik Jekel volgen de missie van ruimtesonde Rosetta, die al tien jaar onderweg is met een uniek doel: landen op een komeet. Slaagt de missie?
16-11-2014
NTR
Accenten En Discriminatie
In hoeverre staat jouw accent je succes in de weg? De Kennis van Nu doet een taalwetenschappelijk experiment en komt tot een schokkende conclusie: veel meer nog dan je uiterlijk ...
28-01-2016
NTR
De Kracht Van Muziek
Operazanger Ambroz Bajec-Lapajne bleef zingen toen zijn hersentumor operatief verwijderd werd. Zo kon hersenschade worden voorkomen. Muziek heeft invloed op onze emoties en kan ...
15-03-2019
NTR
De Wetenschap Achter Dirigeren
Dirigeren: wat is het effect van dirigentenbewegingen? Wetenschappers uit Delft en Barcelona doen hier onderzoek naar. In een experiment met het Radio Filharmonisch Orkest stude ...
21-01-2016
NTR
Opgeknapte Organen
Dat je als donor geregistreerd staat wil niet zeggen dat je ooit ook donor wordt, want maar een op de tweehonderd overledenen is nu geschikt als orgaandonor. Het grootste deel v ...
04-11-2020
NTR